نحوه کاشت٬ نگهداری و هرس گل رز

نام گیاه شناسی: رز

نوع گیاه: درختچه اما به عنوان گل شناخته شده است.

مقاومت در برابر سختی: متفاوت

مکان گل نسبت به خورشید: کاملا در معرض نور خورشید

نوع خاک: لومی (خاک رس)

فصل گل دهی: بهار-تابستان-پاییز

درختچه های رز دارای انواع مختلفی از مینیاتور تا بالا روند هستند. آنها به خاطر زیبایی و بوی معطرشان کاشته می شوند که اکثرا در اوایل تابستان و پاییز بیشترین گلدهی خود را دارند.

دسته بندی:

یکی از راه های که رزها را دسته بندی می کنند براساس تاریخ معرفی شدن آنها می باشد:

رزهای قدیمی٬ آن دسته از رزهای هستند که قبل از تاریخ 1867 معرفی شده اند. مانند گل های رز شاداب و میگساری که همواره در نقاشی های قدیمی استادان بزرگ پیدا می شدند. صدها نوع مختلف رز قدیمی وجود دارد٬ که دارای سطح مقاومت متفاوتی برای مناطق آب و هوای گرم و معتدل هستند.

گل رز پیوندی مدرن مقاوم و سرسخت٬ گل های با طول عمر زیاد٬ با مقاومت بسیار بالا در مقابل بیماری ها که برای رنگ٬ شکل٬ اندازه و عطر خوش آنها پرورش داده می شوند.

گل های رز وحشی٬ همان های که هزاران سال به طور وحشی در طبیعت رشد کرده اند. این رزهای وحشی را امروز با شرایط باغات مدرن نیز وقف داده اند که می توانید در باغات مدرن بیابید که معمولا در فصل بهار گل دهی دارند.

انتخاب از بین این همه گل رز می تواند کار دلهر آوری باشد.

کاشت گل رز

آماده سازی خاک:

گل رز معمولا در خاک خنثی تقریبا اسیدی رو ترجیع می دهد که معمولا خاک بسیاری از خانه از این نوع می باشد. تست خاک می تواند درصد اسیدی و قلیایی خاک شما رو دقیقا مشخص نماید. اسیدی خاک (ترشی) آن را می توان با ریز سنگ های آهکی خنثی کرد و قلیایی خاک (شیرینی) می توان با خاک گوگرد خنثی کرد.

قبل از انتخاب گل رز برای کاشت٬ گونه ای را انتخاب کنید که با شرایط آب و هوایی محل زندگی شما مطابقت داشته باشد.

بهترین زمان برای انتقال گل رز از گلدان به خاک اواخر زمستان و اوایل بهار می باشد.

نحوه کاشت گل رز

گل رز را در مکانی بکارید که حداقل ۵ تا ۶ ساعت نور خورشید در روز دریافت کند. گل های رز کاشته شده در مکانی با نور خورشید ناکافی شاید یک دفعه نمیرند ولی تدریجا می میرند. به مقدار نیاز به محل کاشت آنها مواد آلی اضافه کنید.

دستکش های مناسبی برای محافظت از دست خود به هنگام کاشت گل رز بپوشید. آب و وسایل کاشت را در همراه خود اماده داشته باشید تا به محض در آوردن ریشه ها همراه خاک گلدان آن را کاشته و آبیاری نمایید٬ تا از هوا زدگی تا حد امکان در امان باشد.

گل های رز را می توانید در فصل بهار یا پاییز از خاک باغچه در آورده و از محلی به محل دیگری انتقال دهید. ولی این کار را در فصل تابستان به خاطر گرمای بیش از حد انجام ندهید در غیر این صورت گل رز شما پژمره شده و خواهد مرد. در زمان انتقال گل رز از محلی به محل دیگر رزهای کوچک را بین ۱۵ تا ۲۵ سانتی گراد باید از زیر خاک ریشه هایش را جدا کنید ولی رزهای بزرگ را باید حدود دو سوم اندازه اصلی تنه آنها ریشه هایشان را باید از خاک جدا کنید.

وقتی گل رز خود را از محلی به محل دیگر انتقال می دهید٬ حتما چاله ای را که از پیش کنده و آماده کردید را بیش از اندازه ای که حدس می زنید کنده باشید و مقداری مالچ از قبل در محل برای اضافه کردن به خاک و چاله آماده داشته باشید.

روش نگهداری و مراقبت از گل رز

آبیاری:گل های رز خود را به طور مرتب آبیاری کنید. ناحیه ریشه ها (معمولا زیر سایه شاخه ها و بوته های گل می شود اگر نور به طور عمود بر آن بتابد) را در روزهای گرم تابستان حداقل هفته ای دو بار آبیاری کنید. از آبیاری مکرر به صورت با آبپاش به طور سطحی پرهیز کنید زیرا این عمل باعث می شود که ریشه های عمیق تر نتوانند به آب کافی دسترسی پیدا کنند و همچنین موجب ایجاد قارچ بر روی گل تنه و شاخه های گل رز می گردد.

گل های رز عاشق آب هستند. اما هرگز آنها را در غرق آب ننمایید. در فصل زمستان اگر خاک بیش از حد مرطوب باشد ممکن است گل رز شما بمیرد. خاک مناسب و ایده آل خاک غنی و سست با زهکشی خوب است. یکی از بزرگترین اشتباهاتی که شما می توانید انجام دهید این است که زهکشی مناسبی را برای خاک خود فراهم نکنید.

از مالچ استفاده نماید. استفاده از مالچ کمک به صرفه جویی در آب٬ کاهش استرس٬ و تشویق گل برای رشد می باشد. حدود پنج تا ده سانتی از بریده های برگ٬ چمن و چوب تنه درخت را در اطراف گل رز خود بریزید ولی حتما در نظر داشته باشید تا فاصله این مالچ ها با تنه اصلی گل رز حداقل دو و نیم سانتی باشد.

تغذیه گل رز

گل رز خود را به طور منظم قبل و در دوران گل دهی٬ کود دهی نمایید. از کود دهی و سم پاشی های شیمیایی در صورت استفاده از گل برای درست کردن مربا و مصارف خوراکی پرهیز نمایید.

یکبار در ماه بین ماه های فروردین و تیر از کود گرانوله برای گل رز خود استفاده نمایید. با استفاده از دستور العمل روی بسته کود گرانوله مقدار کود لازم برای گل رز خود را مشخص کرده و بعد از مخلوط کردن آن با آب٬ آن را اطراف خط چکه بریزید(مکانی که اگر از بالای گل آب بریزید٬ آب بعد از برخورد با برگهای گل بر روی خاک چکه می کند٬ این ناحیه٬ منطقه ای است که ریشه های درخت و یا گل در آن قرار دارد). مطمئن شوید که آن را بر روی تنه گل نریزید.

در ماه های اردیبهشت و خرداد٬ یک قاشق غذاخوری از سولفات منیزیم در کنار کود گرانوله خود استفاده نمایید. منیزیم سولفات باعث تشویق رشد جدید از زیر بوته ها خواهد شد.

نحوه هرس کردن گل رز

هرس کردن گل رز در فصل بهار موجب از بین بردن تمام شاخه های قدیمی زاید و بیمار گل می شود. از دستکش مخصوص برای محافظت از دستانتان از خارهای شاخه های گل رز محافظت کنید. همیشه به یاد داشته باشید از عینک محافظ نیز استفاده کنید٬‌چون بعضی اوقات شاخه های بعد از بریده شدن به صورت تازیانه رها می شوند و احتمال آسیب رسیدن به چشمانتان خیلی بالاست.

هرس کردن را از شاخه های کوچکتر شروع کنید. از هرس کننده بزرگ با دسته قیچی بلند برای شاخه های که ضخامتشان بیش از یک سانتی متر است استفاده نمایید.

هرس کردن گل های کهنه و پژمرده باعث تشویق گل برای تولید گل های بیشتر خواهد شد بجای اینکه نیروی خود را صرف تولید دانه در گل های کهنه بکند. باقی مانده تمام شاخه و برگهای هرس شده را از اطراف گل رز جمع آوری کنید چون احتمال انتقال هرگونه آفت و قارچ از باقی مانده هرس ها به گل هست.

در اواخر فصل گل دهی سه چهار هفته قبل از افتادن سرما از هرس کردن گل خودداری نمایید. چون هرس کردن گل باعث رشد شاخه های و گل های جدیدی می شود که به هنگام افتادن سرما بعلت سرمازدگی آسیب می بینند که این برای گل خوب نیست.

آماده سازی گل رز برای فصل زمستان

در فصل پاییز ار هرس کردن گل رز خودداری فرمایید. تنها شاخه های مرده و شاخه های بیمار را هرس نمایید.

از کود دهی گل شش هفته قبل اولین سرما بپرهیزید٬‌ اما از آبیاری آن را در دوره خشک فصل پاییز دست نکشید زیرا این کار به گیاه شما کمک می کند تا استحکام لازم را برای فصل خشک زمستان داشته باشد.

بعد از آغاز فصل سرما اما قبل از یخ زدگی زمین اطراف گیاه خود را با مالچ و کمپوست بپوشانید تا دما خاک گیاه تان از یخ زدگی کامل در امان باشد. اطراف گل رز خود را با تور محافظی به شکل استوانه شکلی بسته نگه دارید تا از سرمازدگی و یخ زدگی جلوگیری کنید. قسمت محصور شده را با مالچ٬ خاک اره٬ برگ های سوزنی کاج٫ یا برگ های خرد شده پر کنید. ولی از مالچ سنگین استفاده نکنید.

اطراف گل خود را قبل از پایان آخرین روز های سرد زمستانی تمیز کرده و از اسپری قارچ کش برای کشتن بیماری های ممکن استفاده نمایید.

تکثیر گل رز:

یکی از چندین روش تکثیر گل رز به روش خواباندن گل رز در هوا است که به نظر من یکی از روش های راحت و بی دردسر تکثیر گل رز به شمار میاد. که اگه در زمان صحیح و با روش درست انجام شود موفقیت ۱۰۰٪ خواهد داشت. بعضی از گل ها رز ممکن است که زمان زیادی برای ریشه انداختن نیاز داشته باشند ولی به طور عموم بین ۳ الی ۸ هفته ریشه اندازی طول خواهد کشید.

انواع گلخانه برای پرورش گل

انواع مختلف گلخانه برای پرورش گل بر حسب درجه حرارت:

    یکی از راه های نگهداری و پرورش گل مخصوصا در فصل سرما و یخبندان، گلخانه است. انواع مختلف گلخانه بر حسب درجه حرارت به شرح زیر است:

    گلخانه سرد ، گلخانه معتدل، گلخانه گرم

    گلخانه سرد:

    این گلخانه دارای ساختمان کوتاهی است، کاملا روشن بوده ، بدون این که آفتابگیر باشد و یا لازم باشد آن را مستقیما برای گرم شدن عایق بندی کرد. گلخانه سرد باید کاملا هواگیر و کمی گرم و مرطوب باشد. شیب سقف آن معمولا به یک جهت به سمت شمال ساخته می شود و اگر از گلخانه ای که دارای شیب دوجهتی است برای این منظور بخواهند استفاده کنند، باید شیب جهت جنوب آن را با حصیر نی به صورتی بپوشانند که از تابش نور خورشید به داخل گلخانه جلوگیری شود. در این گلخانه علاوه بر دریچه هایی که به منظور خروج هوای گرم و مرطوب در سقف تعبیه می شود، دو مجرا یکی در سقف و یکی در پایین نزدیک زمین برای جریان هوا ساخته می شود. کف گلخانه باید از اجسام متخلخل پوشیده شود تا آب زیادی که روی زمین ریخته می شود فرو رفته و تولید لجن نکند و میزان تبخیر آب را هم کم کند. گلخانه سرد احتیاجی به وسایل گرم کردن مصنوعی ندارد به جز در زمستان هایی که هوا خیلی سرد می شود اگر درجه حرارت از 8 درجه کمتر شود باید از بروز سرما و پایین رفتن حرارت جلوگیری شود و آن جا را کمی گرم کرد. هوای گلخانه سرد باید بین 3 تا 4 و 12 درجه سانتی گراد باشد به این معنی که در زمستان از 3 درجه سانتی گراد کمتر نشود و در تابستان از 12 درجه هم بیشتر نشود. گیاهانی که در این گلخانه نگه داری می شود از انواع گیاهانی است که در مناطقی به وجود می آیند که زمستان هیچوقت یخبندان ندارد و تابستان آن هم دارای هوای معتدل و مرطوب است.

     

   

     

   

    گلخانه معتدل:

    تفاوت مهمی که گلخانه معتدل با گلخانه سرد دارد هوای داخلی آن است که باید در فصل زمستان خیلی بیشتر و در تابستان هم با توجه به وضعیت هوای خارج، دمای داخل آن را تنظیم کرد. به طور کلی در زمستان باید بین 8 تا 12 درجه سانتی گراد باشد و در تابستان از 20 درجه بیشتر نشود. گل هایی که در گلخانه معتدل نگه داری می شوند آن هایی هستند که یا در تابستان کاشته می شوند یا گلدان های آن ها را در فضای آزاد می گذارند. در مناطقی که در تابستان نور خورشید خیلی سوزان است از گلخانه معتدل به هیچ عنوان استفاده نمی شود، در صورتی می توان از این گلخانه استفاده کرد که روی شیشه را با حصیر پوشانده و گلخانه طبق اصول فنی ساخته شده باشد و به خوبی وسایل تهویه در آن موجود باشد و هوای آن را طوری تنظیم کرد که درجه حرارت از 20 درجه سانتی گراد بیشتر نشود.

     

   

     

    گلخانه گرم :

    گلخانه گرم مخصوص گیاهانی است که محل پرورش آن ها مناطق خیلی گرم است . معمولا درجه حرارت گلخانه های گرم در فصل زمستان از 14 درجه سانتی گراد کمتر نمی شود و در تابستان به طور میانگین باید 28 درجه سانتی گراد باشد. نکته قابل توجه و مهم این است که برای نگهداری و پرورش گیاهان مناطق خیلی گرم فقط تهیه گرما کافی نبوده و میزان رطوبت هوا و خشکی آن هم باید مناسب باشد. مثلا برای نگهداری سرخس ها و ارکیده هوای گلخانه باید گرم و مرطوب باشد و وضعیت روشنایی آن باید ملایم باشد. برای نخل ها  هوا باید گرم و خشک با روشنایی زیاد باشد.

    در مورد نگهداری گیاهان مناطق گرم یک گلخانه کافی نیست و حتما دو گلخانه و اگر تعداد گیاهان خیلی زیاد و اقسام آن متعدد باشد چندین گلخانه نیاز است. در گلخانه گرم آن چه که مورد نظر است تهیه گرمای کافی و رطوبت لازم در داخل گلخانه است که به وسیله دستگاه های گرم کننده مانند ترموسیفون انجام می شود، سطح گلخانه گرم اگر گودتر از زمین باشد و یا یک طرف آن به دیوار تکیه داشته باشد رطوبت آن بیشتر و در صورت عکس ، هوای آن خشک می شود. گلخانه های گرم هم سطح زمین را به وسیله آب پاشی زیاد یا وجود جریان آبی که از یک سمت وارد شده و از سمت دیگر خارج می شود می توان مرطوب نگه داشت.

   

منبع اصلی: http://www.bazram.com/article/Greenhouse.html

گل مروارید، گل مروارید عطری

در این بخش ازوبلاک   مطالبی درمورد گل مروارید را برای شما آماده کرده ایم ، امیدواریم که مورد توجه شما قرار گیرد. 

به نقل از آکاایران: گل مروارید عطری گونه ای واشی (فاقد اندام چوبی)، همیشه سبز و چند ساله متعلق به خانواده Rubiaceae و بومی اروپا و  مناطق مدیترانه ای است که گل های کوچک و سفید مثل مروارید آن عطر دلپذیری از خود پراکنده می سازند.

گل مروارید، گل مروارید عطری

گل مروارید عطری
نام علمی: Galium Odoratum, Asperula odorata
نام انگلیسی: Sweet Woodruff
خانواده: روناس  Rubiaceae

ارتفاع گل مروارید عطری ۳۰ سانتیمتر و گستردگی آن ۴۵ سانتیمتر است و فرم رشدی آن توده ای و حصیری که غالباً به صورت تخت بر روی زمین می خوابد یا توسط سایر گیاهان قیم، حمایت می گردد. کاربرد آن در پوشش عرصه های سایه دار است. برگ ساده، سرنیزه ای، بدون کرک، به رنگ سبز روشن (در پاییز ممکن است به رنگ سبز تیره در آید)، به طول ۵-۲ سانتیمتر، و در یک حلقه ۹-۶ تایی به وجود می آید. برگساره دارای بافت نرم و  متراکم است.

گل مروارید، گل مروارید عطری

 گل مروارید عطری

گل ها کوچک با قطر ۷-۴ میلیمتر، معطر به رنگ سفید و دارای چهار گلبرگ هستند که از پایه به هم متصل اند. فصل گلدهی بهار است.میوه به قطر ۴-۲ میلیمتر است.
گیاه معطر است (ماده موثر کومارین) رایحه آن در زمان پژمردگی بیشتر شده و تا خشک شدن برگساره ادامه می یابد. این گیاه به صورت تجاری برای تولید عطر مورد استفاده قرار می گیرد.

گل مروارید، گل مروارید عطری

گل مروارید عطری

نیاز های محیطی گل مروارید عطری

خاک: ایده آل آن خاکی هوموسی و مرطوب است. در محیط کشت بهینه پر رشد است.

آبیاری: ریشه دهی گل مروارید عطری سطحی است و در تابستان های خشک نیاز به آبیاری منظم دارد. به دلیل نیاز آبی بهترین گزینه برای کاشت در نزدیکی تنه درختان بوده زیرا آبیاری آن تضمین شده خواهد بود.
نور: نیمه سایه تا سایه کامل را می پسندد.

دما: در مناطق سردتر پژمرده  می گردد ولی نسبت به سرما مقاوم است.

تکثیر: گسترش مروارید عطری از طریق ریشه های خزنده گیاه است. با تقسیم گیاه و جداسازی ساقه های ریشه دار، گیاه را می توان تکثیر کرد.

آموزش کشت درخت انگور و ترکیبات این گیاه

آموزش کشت درخت انگور و ترکیبات این گیاه

انگور درختی است با طول عمر زیاد کشت این درخت در برخی از کشورهای جهان صورت می گیرد در ایران نیز درخت انگور به صورت وسیع کشت می شود .ایران از نظر میزان تولید انگور در جهان در رده هفتم قرار دارد و در این بین ایتالیا ،چین و آمریکا بیشترین میزان تولید انگور را دارا می باشند.نام علمی این گیاه Vitis vinifera می باشد.
نوع بی‌ دانه و کشمشی انگور از نظر شیرینی بهترین نوع است. البته انواع دانه‌دار بخاطر درشتی آنها از شکل بسیار زیبایی برخوردار هستند.

انگور
عمر درخت انگور به طور متوسط۷۵ تا ۸۰ سال است. درخت انگور به ۲ تا ۳ ماه سرمای زمستانی نیاز دارد برای تامین این نیاز سرمایی دمایی بین ۷ تا ۱۰ درجه سانتیگراد به مدت ۲ تا ۳ ماه لازم است.
این گیاه حالت بوته‌ای و رونده دارد و دارای پیچک در مقابل بعضی از برگ‌ها می‌باشد.
میوه انگور به نوع دانه‌دار و بی‌دانه تقسیم می‌شود. هر یک از این دو جور در رنگهای سرخ و سیاهو زرد و تقریباً سبز دیده می‌شوند.
این میوه بهشتی که شامل ویتامین های A , B ، C می باشد هم چنین دارای مقداری منیزیم ، کلسیم ، آهن ، فسفر ، پتاسیم و آلبومین است
هر شخصی باید در روز انگور میل کند زیرا میوه ای ضد عفونی کننده است . امروزه در طب درمان های طبیعی ( نتروپت ) ، از رژیم های مختلف انگور استفاده می کنند . هم چنین این میوه را برای درمان بیماری های یبوست ، عوارض رماتیسم ، کم خونی و حتی پیش گیری از سرطان سودمند می دانند.

در صد گرم حبه انگور مواد زیر موجود است :
آب ۷۵ گرم
پروتئین ۱/۳ گرم
مواد قندی ۲۰ گرم
کلسیم ۱۲ میلی گرم
فسفر ۰/۴ میلی گرم
آهن ۰/۴ میلی گرم
سدیم ۳ میلی گرم

پتاسیم ۱۷۵ میلی گرم
ویتامین آ ۱۰۰ گرم
ویتامین ب ۱ ۰/۰۵ میلی گرم
ویتامین ب ۲ ۰/۰۳ میلی گرم
ویتامین ب ۳ ۰/۳ میلی گرم
ویتامین ث ۴ میلی گرم

تهیه زمین و بستر سازی :
در این زمینه، بایستی همزمان دو کار متفاوت انجام گیرد:
. در حوزه نفوذ ( اطراف تنه ) می بایست نفوذپذیری را افزایش و روان آبی را کاهش داد به این منظور، باید این منطقه را شخم زد از مالچ و از مواد جاذب الرطوبه، کود دامی و مواد آلی نیز در این منطقه استفاده کرد.
. سطح زمین را بصورتی شیب بندی کرد که برای هر درختچه مو یک حوزه آبگیر ایجاد شود، بطوریکه این حوزه آبگیر در فاصله بین دو بوته مجاور تقسیم شده باشد، با این کارآبهای ناشی از بارندگی های فصلی را به سمت هربوته هدایت نموده و بدین ترتیب استفاده بهینه از نزولات جوی بعمل می آید.

تامین نهال :
نهال مورد استفاده از ارقام مرغوب تجاری ، اصیل ، سالم و با کیفیت انتخاب شود که تحت نظارت کمیته فنی نهال استان تولید ودارای گواهی بهداشتی از مدیریت حفظ نباتات و مورد تایید موسسه تحقیقات ثبت و گواهی بذر و نهال باشد، از نهال انگور سالم و مناسب برای تازه خوری که دارای حبه درشت، بازار پسند، بیدانه و خاصیت حمل و نقل بالا باشد استفاده شود.

استاندارد نهال انگور :
ارتفاع نهال حداقل ۳۰ سانتیمتر و قطر آن یک سانتیمتر سن نهال از زمان کاشت قلمه حداکثر ۲ سال باشد.

چاله کنی :
می بایست از اواخر مرداد تا اوایل شهریور ماه چاله های کاشت حفر شوند. ابعاد گودال ۱۰۰×۱۰۰ سانتی متر با ارتفاع ۱۲۰ سانتی متر انتخاب می شود، البته در خاکهای حاصلخیزتر می توان ابعاد چاله ها را کمتر از میزان فوق الذکر در نظر گرفت. جهت پرکردن چاله های کاشت، علاوه بر خاک سطحی می توان از کود دامی ، پوشال برنج، سوپرجاذبها و یا مواد دیگری که نفوذپذیری خاک را افزایش می دهند استفاده کرد. معمولاً تا حدود ۲۰ سانتی متر از ته چاله را با مخلوط کودهای دامی، فسفاته و پتاسه پر نموده و سپس بر روی آنها ۳۰-۲۰ سانتی متر خاک سطحی ( ترجیحاً خاک سبک ) ریخته و سپس قلمه انگور را که در حال گذراندن دوران خواب است داخل گودال می کاریم سطح چاله بایستی پایین تر از سطوح خاک اطراف بوده بصورتیکه با یک شیب ملایم آب اطراف را به چاله ها هدایت نماید، پس از سبز شدن قلمه، توصیه می شود از مالچ پلاستیکی روی سطح چاله استفاده کرده و آن را با لایه نازکی از خاک بپوشانند، این کار به منظور کاهش میزان تبخیر و تعرق، انجام می شود.

کاشت قلمه انگور :
اگر در منطقه مورد کاشت، زمستان با یخبندان شدید توام باشد بایستی در اواخر زمستان اقدام به کشت قلمه نمود، لیکن اگر زمستان ملایم باشد می توان قلمه را در اواسط پاییز در محل اصلی کاشت در این حالت، آب حاصل از بارش باران و برف، باعث استقرار اولیه قلمه می شود. قلمه به طول یک متر خواهد بود که بصورت مورب در چاله قرار می گیرد(بهتر ایت از قلمه پاشنه دار استفاده شود).
فواصل کاشت انگور دیم به میزان بارندگی بستگی دارد و از ۴*۵متر در منطقه با بارندگی بیش از ۵۰۰ میلیمتر تا ۷*۷ متر در مناطق با بارندگی ۲۰۰ میلیمتر متغیر است. ( در مناطق با بارندگی ۳۰۰-۲۰۰ میلیمتر فواصل کاشت ۶*۶ متر است ).
در بسیاری از موارد کاشت نهال نتیجه بهتری از قلمه بدنبال خواهد داشت بخصوص اینکه دارای تلفات کمتری خواهد بود.

– انجام هرس فرم دهی :
پس از اینکه نهالهای انگور جدید کشت شدند سر نهال در ۵۰ سانتی متری از سطح خاک قطع می شود. در طول اولین فصل رشد، جوانه برداری بهاره یا تابستانه که رشد درخت در فصل اول را هدایت می کند می تواند نخستین هرس دوره خواب را تسهیل نماید اما این عمل ضروری نیست. قطع شاخه های متقاطع، پاجوش و نرکها می تواند موثر باشد. به عنوان یک قاعده تا آنجا که ممکن است باید سطح برگ را بیشتر کرد تا رشد درخت به حداکثر برسد.
هرس انگور پس از اولین فصل رشد در تعیین شکل نهائی و عملکرد آن سرنوشت ساز است. حذف شاخه های غیراصلی غالباً نخستین هرس دوره خواب نامیده میشود.
در کاشت دیم بایستی طوری هرس کنیم که اولاً رشد رویشی بیش از حد نشود و ثانیاً نور زیاد به درون تاج نرسد. معمولاً هرس شدید زمستانه منجر به رشد رویشی زیاد از حد در تابستان خواهد شد که در کشت دیم، نامطلوب می باشد. اگر چه انجام هرس زمستانه در انگور ضروری است در کشت دیم حتی الامکان از بریدن شاخه های اضافی اجتناب می شود.

– پوشش و قیم گذاری نهال :
نهال هایی که واکاری می شوند می بایست از قیم برای هدایت رشد و حفاظت نهال در برابر باد استفاده گردد، پوشانیدن نهالها با شاخ و برگ درختان برای حفاظت آنها در برابر سرمازدگی زمستانه امری بسیار مهم می باشد.

– نگهداری باغ قبل از شروع باردهی :
این عملیات شامل مواردی نظیر شخم سالیانه بین ردیفها ، تهیه ، حمل و پخش کودهای دامی وشیمیایی، مبارزه با آفات، بیماریها و علفهای هرز، هرس و… می باشد.

– نیاز آبی درخت انگور :
آب مورد نیاز در کشت دیم : تنها در سال اول بمنظور استقرار بوته ها ، ۲ الی ۳ نوبت آبیاری در تابستان لازم است.
نیاز آبی انگور بر حسب منطقه و رقم ۷-۵ هزار متر مکعب برای هر هکتار در سال می باشد. در آبیاری قطره ای نیاز آبی حدود ۵-۴ هزار متر مکعب برای هر هکتار در سال می

تغذیه :
در زمان کاشت قلمه ۱۵۰ گرم کودفسفاته و ۱۵۰ گرم کود پتاسه بهمراه کود دامی پوسیده در چاله کاشت قرار می گیرد. میزان کود دامی مورد نیاز ۱۰ تن در هکتار در زمان کاشت و سپس هر دوسال یکبار۲۰ تن در هکتار می باشد. البته به منظور تولید میوه مطلوب و اقتصادی، تغذیه تکمیلی باغ دیم ضروری می باشد که بهتر است با استفاده از نتایج آزمون برگ و خاک انجام شود. ضمناً توصیه می شودکه کود نیتراته و پتاسه را بصورت سرک و سالانه در اوایل بهار و در صورت امکان بهمراه آبیاری تکمیلی، در اختیار گیاه قرار دهند.

– مراقبت و نگهداری :
در سالهای خشک و کم باران و در موارد حاد، معمولاً یک یا چند نوبت آبیاری تکمیلی انجام می دهند و همچنین به منظور جلوگیری از آفتاب سوختگی تنه از چسب چوب سفید یا رنگ پلاستیک سفید برای پوشش تنه استفاده می شود. ضمناً در سالهای کم آب بایستی مبارزه با علفهای هرز و کنه ها با جدیت و در چند نوبت انجام شود.
اجرای سیستم رو سیمی روسیمی : انتخاب نوع سیستم روسیمی یا کوردون به شرایط آب و هوای هر منطقه بستگی دارد . سیم مورد استفاده می بایست گالوانیزه از نوع مرغوب باشد و از نظر استحکام و مقاومت توان تحمل بار اضافه شده را داشته باشد. در صورتی که از آهن آلات برای پایه های استفاده شود زدن ضد زنگ برای پیشگیری از خورده شدن آهن ضروری است و اگر از پایه های بتنی استفاده شود عیار بتن مورد استفاده باید طوری باشد که بتواند مقاومت کافی را ایجاد کرده و در برابر یخبندانهای زمستانه دوام کافی را داشته باشد. ( عیار سیمان ۲۵۰ باشد ) همچنین استفاده از میلگرد مناسب در درون بتن پایه ها الزامی است. ( رعایت کلیه اصول مربوط به استحکام بتن از جمله دانه بندی و نوع شن و ماسه و استفاده از ویبره و … ضروری است ). فواصل پایه ها از یکدیگر حداکثر ۶ متر و از مهار بتنی یا مهارکششی برای ثابت نگهداشتن ستونهای ابتدا و انتهای خط استفاده شود.
پایه ها می بایست طوری در خاک قرار گیرند و مهار شوند که در اثر بار حاصل از شاخ و برگ و میوه های باغ و همچنین سرعت و قدرت باد منطقه دچار خمش یا جابجایی نشوند.

– عملیات ذخیره و حفظ رطوبت :
به منظور افزایش ظرفیت نگهداری آب خاک در منطقه ریشه از مواد جاذب الرطوبه مثل خاک برگ، پوکه های معدنی، کود دامی، مالچ و سوپرجاذب ها استفاده می شود که بویژه سوپرجاذب ها قادرند تا چندین برابر وزن خود آب جذب کرده و ضمن بهبود نفوذ پذیری خاک، در جذب و نگهداری رطوبت و در اختیار گذاشتن آن برای گیاه در مواقع مورد لزوم موثر باشند. بطور کلی در کاشت دیم بایستی طوری عمل کرد تا از یک بارندگی مختصر، حداکثر بهره برداری بعمل آید و آب در نواحی بین درختان جاری شده ( نفوذ نکند ) و به سمت منطقه ریشه (حوزه نفوذ) هدایت شود، این کار به روشهای مختلفی صورت می پذیرد که از جمله می توان به:
نوارهای کنتوری، تراسهای کنتوری، تراسهای ابرویی، انواع بانکتهای هلالی، مثلثی و قایقی شکل، ریز حوضه مربعی، کرت بندی و نیم بندهای دایره ای اشاره نمود.

۱-هرس پس از کاشت : بهتر است سربرداری قلمه های کاشته شده پس از پایان خطر یخبندانهای بهاره انجام گیرد بطوریکه شاخه هایاضافی حذف و تنها دو جوانه سالم بر روی قویترین شاخه باقی بماند.
۲- هرس فرم : با توجه به عادت رشد ارقام مهم انگور دیم استان ، هرس فرم بصورت پاچراغی کوتاه انجام گیرد. به عبارتی بوته مو طی سالهایاولیه به گونه ای هرس گردد که فقط یک تنه اصلی داشته باشد و بازوها از ارتفاع نیم متری منشعب شده باشند.
۳- هرس باردهی : انجام هرس تعادلی بصورت سبک (فرمول ۲۰+۴۰ برای ارقام رشه و خوشناو) با حفظ فرمبوته و باقی گذاشتن شاخه های جانشین
* انجام هرنوع هرس می بایست بوسیله قیچی ضدعفونی شده با محلول ۱۰% وایتکس انجام گیرد تا از انتقال بیماریهای مهم جلوگیری شود.
*بهترین زمان هرس خشک، اوایل بهار قبل از باز شدن جوانه هاست. اگر بوته ها زودتر هرس شوند، بیشتر در معرض خطر یخبندان قرار می گیرند.

کودهای مورد نیاز انگور

الف) کودهای معدنی :
ازت برای کود دهی باغهای انگور استفاده میشود که میتوان به عنوان کودبرگی با غلطت یک درصد هم داد.زیاده روی در دادن کودهای ازته اثرات منفی در رشد دارد که مهمترین انها عبارتند از رشد بیش از حد و بهم زدن رشد طبیعی گل ها ودر نتیجه کم شدن محصول و حساسیت گیاه در مقابل سرمای زمستان.
فسفر : به عنوان کود فسفره از سوپر فسفات استفاده میشود که در اب محلول است.
پتاسیم : برای ساختن ساختمان برگها و چوبی و سخت شدن شاخه بویژه ساقه ها و همچنین برای رسیدن شاخه های انگور وجودش لازم است.
منیزیم : یکی از کودهای اصلی مورد نیاز است وجودش در برگها برای ساختن کلروفیل و در نتیجه جذب co2 از هوا وتبدیل ان به قند ضروری است و معمولا به صورت سولفات منیزیم به زمین داده شده که براحتی در اب حل میشود.
کلسیم : از کودهایی است که انگور شدیدا به ان وابسته است و باید همه ساله به مقدار لازم به باغهای انگور داد

ب) کودهای الی : از لحاظ مواد غذایی در درجه دوم اهمیت قرار دارند مهمترین تاثیر انها بر روی خاک بهتر کردن خواص فیزیکی است که از راهای زیر انجام میشود*بهتر کردن ساختمان بافت خاک *فعال کردن میکروارگانیسم خاک* تنظیم نسبت اب به هوا در داخل خلل و فرج خاک

مقدار کود مورد نیاز جهت درختان بارده به قرار زیر است :
اوره ۵۰۰ کیلوگرم در هکتار
سوپر فسفات ۵۰۰ کیلوگرم در هکتار
کود حیوانی۳۰ تن در هکتار
برای درختانی که در حال حداکثر میوه دادن هستند ۲۵۰ کیلو سولفات پتاسیم در سال میباشد.

نکات مهم هنگام استفاده از کود ها برای کشت انگور :
کود الی : معمولا در پاییز یا زمستان یکباره میدهند
کودهای معدنی : نباید یکباره داد.انها را میتوان در۳بار هر دفعه به فاصله ۲ماه به زمین داد.
کود ازته : از اول شهریور نباید به تاکستانها داد چون باعث ادامه رشد و در نتیجه نارس ماندن چوب درختها میشود.

* روش چالکود : حفر ۴-۲ چاله به عمق ۳۰ سانتیمتر و به فاصله ۵۰-۳۰ سانتیمتر از تنه درخت و یا توزیع کود در فاصله ۵۰-۳۰ سانتیمتری اطراف تنه و مدفون نمودن آن با بیل.
– به منظور افزایش تشکیل میوه انجام محلولپاشی با کودهای اوره، سولفات روی و اسید بوریک با غلظت ۱۵ در هزار(به نسبت مساوی از هر کود) بلافاصله پس از هرس خشک و قبل از باز شدن جوانه ها توصیه می گردد.

۵- کنترل آفات و امراض :
مبارزه با آفات درخت انگور : آفات مهم انگور به شرح زیر می باشد :
۱٫ زنجره مو
۲٫ زنجرک مو
۳٫ خوشه خوار انگور
و بیماری های انگور عبارت اند از :
۱٫ بیماری سفیدک دروغین یا داخلی مو
۲٫ بیماری پوسیدگی سفید ریشه ی مو
۳٫ بیماری سفیدک سطحی یا حقیقی مو
شایع ترین بیماری بوته ی انگور سفیدک سطحی یا حقیقی مو می باشد که عامل آن گونه ای از قارچ ها به نام تر پازول ها است . جهت مبارزه با این نوع بیماری گوگرد جامد را به شکل پودر روی برگ ها می پاشند همچنین برای این کار از قارچ کش آبی توپاس استفاده می کنند این عمل ۳ بار در تابستان به فاصله ی ۱ ماه انجام می شود .

– کنترل علف های هرز انگور :
پابیل بموقع تاکستان ، استفاده از علف کش های قبل از رویش علف هرز، استفاده از علف کش های عمومی بصورت هدایت شده بین ردیف .

مرحله برداشت انگور :
– زمان برداشت : بهترین زمان برداشت انگور هنگامی است که دم خوشه ها شروع به خشبی شدن کند.
– روش برداشت : خوشه ها بوسیله قیچی باغبانی یا چاقوی تیز به گونه ای برداشت شوند که هیچ نوع فشار یا آسیب مکانیکی به حبه ها وارد نشود. هنگام بسته بندی حبه های فاسد و خوشه های آسیب دیده جدا گردند.

برخی از انواع انگور که در ایران کشت می شوند عبارتند از :
انگور کندری ، انگور شاهرودی ، انگور یاقوتی ، انگور عسگری ، انگور مهدی خانی ، انگور بی دانه ، انگور بی دانه قرمز ، انگور مهره ، انگور شانی ، انگور ریش بابا ، انگور کشمشی ، انگور چیرکینک بستک ، انگور صاحبی ، انگور فخری ، انگور نباتی ، انگور شاهانی ، انگور یزدانی ، انگور مراغه ای ، انگور خلیلی ، انگور گوهر ، انگور لعل حسینی ، انگور دم خروسی ، انگور رازقی شیرازی ، انگور الوان ، انگور شصت عروسان ، انگور نارا ، انگور مادر وبچه ، انگور مسکه ، انگور گزنه ای ، انگور ملائی ، انگور مثقالی ، انگور ورچه ای ، انگور ابی ، انگور الفی سیاه ، انگور لوغن ، انگور شاماما.

استفاده از سردخانه های بالای صفر در نگهداری میوه و سبزیها

مقدمه :
نگهداری میوه وسبزیجات بعنوان عاملی مهم از دیر باز مورد توجه بشر بوده است .
میوه وسبزی پس از تولید وبرداشت از مزارع وباغات باید به طریق مناسب برای زمان کمبود ،نگهداری ویا فراوری گردد،در غیر اینصورت دچار فسادوضایعات خواهد شد.از نگهداری ممیوه وسبزی چندین هدف عمده برای انسان تامین می گردد اولا با نگهداری آنها می توان کمبود شان را در زمانی که امکان تولید آنها نیست مرتفع ساخت.ثانیا با نگهداری آنها برای زمانهای خاص میتوان به تعدیل قیمتها کمک نموده به طوریکه می توان از کاهش بیش از حد قیمت در زمان برداشت جلوگیری بعمل آورد که این به نفع بخش کشاورزی وکشاورزان زحمت کش می باشد همچنین از افزایش بی رویه قیمت آنهادر زمان کمبود جلوگیری نمود که این مورد اخیر نیز به نفع مصرف کنندگان می باشد یکی از مهمترین روشهای نگهداری میوه وسبزی به منظور اهداف فوق استفاده از سردخانه های بالای صفر می باشد.
اصول استفاده از سرد خانه های بالای صفر:
اصول استفاده از سردخانه های بالای صفر بر این اساس است که پایین آمدن دمای محصول در زمان نگهداری موجب می شود که فساد میکروبی ،شیمیایی وفیزیکی محصول کندویا متوقف شود.
دماهای پایین با جلوگیری یا توقف رشد میکرو ارگانیسم های فاسد کننده موجب جلوگیری از فساد میکروبی می گردند که دربین میکروارگانیسم های مختلف میکروارگانیسم های سرما دوست قابل اهمیت ومسئله ساز می باشند که معمولا مناسبترین دما جهت رشد آنها زیر ۱۰ درجه سانتیگراد می باشد.دراین روش  نگهداری جهت جلوگیری از رشد میکروارگانیسم های سرما دوست ممکن است از روشهای تکمیلی نظیر استفاده از انواع ترکیبات ضد قارچ ویا ضد باکتری ویا از پرتوهای فرا بنفش استفاده شودکه ترکیبات شیمیایی ممکن است به صورت محلول ویا همراه با عمل واکس زدن مورد استفاده قرار می گیرد ولی استفاده از پرتو فرا بنفش به صورت لامپهای مخصوص در داخل سردخانه ها ارجحیت بیشتری دارد.
-کاهش دما همچنین از فساد شیمیایی جلوگیری می نماید .به طور کلی سرعت واکنشهای شیمیایی مثل قهوه ای شدن آنزیمی ،تنفس ،رسیدن میوه و…. باافزایش دما تشدید می یابد.طبق یک نظریه علمی شدت واکنشهای شیمیایی در ازاء افزایش هر ۱۰ درجه سانتیگراد تقریبا” دو برابر میشود. لذا با نگهداری میوه وسبزی در سرد خانه ها توسط کاهش دما از شدت تنفس وفعل وانفعالات شیمیایی جلوگیری بعمل می آید. قابل ذکراست که باکاهش دمای محصولاتی نظیر میوه وسبزی در سردخانه های بالای صفر از فساد فیزیکی  این محصولات هم کاسته می شود،چونکه کاهش دما سرعت تبخیر آب را پایین می آورد وبا این روش از پژمردگی محصول که نوع فساد فیزیکی محسوب می شود جلوگیری می شود ولی ذکر این نکته نباید فراموش گردد که در جریان حمل ونقل-بسته بندی وچیدن این محصولات در سردخانه باید نهایت دقت بعمل آید تامحصولاتی که به لحاظ فیزیکی حساس هستند دچار صمات مکانیکی ویا ضایعات دیگر فیزیکی نگردد.
عملیات لازم قبل از سردخانه گذاری میوه هاوسبزیجات :
قبل ازاینکه میوه وسبزی در سردخانه بالای صفرانبار شوند بایستی به شرح زیر روی آنها انجام داد:
۱) سردکردن مقدماتی :
منظور از سرد کردن مقدماتی در سردخانه ها پایین آوردن دمای محصول قبل از انبار کردن است.معمولا” درسردخانه های بالای صفر راهروی دربین سالنهای سرد احداث می شود.که آنها به منظور سردکردن اولیه وانجام سایر مراحل مقدماتی سردخانه گزاری مثل سورتینگ-واکسینگ بسته بندی و… استفاده می شود.دراین قسمت کاهش دما تاحدود۵درجه سانتیگراد برای میوه های مناطق معتدل وتا حدود ۱۰ درجه سانتیگراد برای میوه های نیمه گرمسیری وگرمسیری که به سرمازدگی حساس هستند انجام می شود.
۲) درجه بندی:
سورت ودرجه بندی به عنوان یک عملیات ضروری بایستی برروی میوهاوسبزیجات انباری قبل از سردخانه گذاری انجام شود.بطورکلی بایستی میوه هایی برای انبار کردن انتخاب شوند که کاملا” سالم ودارای کیفیت عالی وقابلیت نگهدارندگی بالایی داشته باشند.
۳)التیام دادن:
درمورد برخی محصولات نظیر سیب زمینی وپیاز ومرکبات درصورت صدمه دیدن ویا بریده شدن سطح آن درزمان برداشت یاحمل می توان درشرایط مناسب وبا مواد مناسب آنهارا ترمیم والتیام داددر غیراین صورت دراثر نگهداری درسردخانه عوامل فساد ازآن محل شروع به رشد کرده واین فساد به سایر محصولات همجوار هم سرایت می کند.
۴)واکسینگ:
واکس زدن فیزیکی نیز یکی ازعملیاتی است که قبل ازنگهداری بعضی از میوه هاوسبزیها درسردخانه ممکن است برروی آنها انجام شود به همین منظور سطوح خارجی محصول راتوسط لایه نازکی ازیک واکس خاص (مثل برخی ازروغنهای مخصوص اینکار)می پوشانند که این امر اولا” دربهبود وضعیت ظاهری محصول موثر بوده ثانیا” ازتبخیر آب وپژمرده شدن محصول جوگیری می کند وثالثا” راهی است برای استفاده از مواد ضد قارچ به همراه واکس جهت کمک ونگهداری برخی ازمحصولات درسردخانه.طریقه استفاده ازواکس بدین صورت است که آن راتوسط یک امولسیون کننده به صورت امولسیون درآب درآورده ویا ممکن است دریک حلال حل نموده وسپس محصول را از داخل آن عبور داده ویا ممکن است امولوسیون به صورت کف برروی میوه ویا سبزی زده می شود.بعد از عمل واکس زدن جهت یکنواخت شدن واکس محصول وبراق شدن آن محصول برس زده می شود که برای این کار ضمن عبور محصول ازروی نوار نقاله قبل ازبستهبندی به صورت مکانیکی برس زده می شود.سپس محصول توسط یک جریان هوای خشک ،خشک گردیده ورطوبت اضافه شده در سطح ازبین می رود.
نکته قابل ذکر این است که در برخی موارد وبرای برخی از محصولات جهت جلوگیری از رشد قارچها در سردخانه ممکن است قبل از انبارکردن میوه ها سطوح آن با مواد ضدقارچ ضدعفونی گرددکه همانطور فوقا”ذکرشد ممکن است این مواد همراه با واکس برروی سطح محصول زده شود.
۵)بسته بندی:
آخرین عمل جهت نگهداری میوه ها وسبزیجات درسردخانه می باشد که به طرق مناسب ومختلف وبراساس شرایط هرمحصول ومدت زمان نگهداری ونوع عرضه و… این عمل انجام میشود.به هرصورت بسته بندی محصول یک ضرورت است ولی بایستی به طریقی انجام شود که هوای سرد به آسانی درداخل محصول نفوذ کند.
شرایط وضوابط فنی نگهداری میوه ها وسبزیها در سردخانه:
با توجه به اینکه میوه ها وسبزیها دارای سلولهای زنده هستند لذا این سلولها حتی دردماهای پایین به حیات خود ادامه داده ولذا دارای اعمال متابولیکی که مهمترین انها تنفس می باشد(گرچه بسیار اندک هم باشد) تنفس موجب مصرف مواد داخل سبزی شده لذا تولید گرما می کند.گرمای ایجاد شده براثر تنفس موجب بالا بردن دمای انبار (سردخانه) شده که در این صورت می بایست این گرما توسط دستگاههای سرد کننده مکانیکی از طریق هوا جذب شود که طراحی وتدارک تجهیزات لازم به همین منظور در سرد خانه ها قابل اهمیت می باشد.شرایط نگهداری میوه ها وسبزیها در سردخانه های شامل کنترل دمای سردخانه،کنترل رطوبت نسبی تهویه هوا وجلوگیری از رشد قارچها می باشد که همه این موارد بایستی بر اساس جدول توسط مدیر فنی  کنترل ونظارت وبازرسی دوره ای انجام گیرد.شرایط نگهداری برخی ازمیوه ها وسبزیجات خاص منطقه در جدول شماره ۱و۲ نشان داده شده است.
ذکر وتوجه به نکات ذیل در خصوص نگهداری میوه وسبزی در سردخانه خالی از لطف نبوده ورعایت آنها علاوه بر اینکه به محصول درزمان طولانی تر کمک نموده ومانع فساد وضایعات در محصولات سردخانه  می گردد:
۱) ازانبار نمودن دو نوع محصول در یک اتاق جلوگیری گردد مگر دو محصول دقیقا” دارای یک شرایط نگهداری باشند که این موضوع بایستی با نظارت دقیق مدیر فنی و برنامه ریزی خاص صورت گیرد.
۲) کنترل بر وضعیت چیدن بسته ها،به طوریکه فاصله کافی (حدود ۵۰ سانتیمتر)نسبت به دیوار های جانبی وکمی بیشتر نسبت به سقف در نظر گرفته شود
۳) در داخل اتاقکهای سرد یک راهرو در وسط محصولات چیده شده منظور لحاظ گردد.
۴) کنترل وآزمایشات لازم ومستمر بروی کیفیت محصول درطول نگهداری انجام پذیرد.
۵) نکات ومواد بهداشتی ونظافت کامل در پایان دوره در انبارها انجام گیرد.
منابع و ماخذ:
۱-فاطمی حسن.اصول تکنولوژی نگداری مواد غذایی(۱۳۸۲).انتشارات شرکت سهامی انتشار
۲- فرجی. رستم.اصول نگهداری مواد غذایی(۱۳۷۱).انتشارات دانشگاه شیراز
۳-جزوات دانشگاهی درس اصول نگهداری مواد غذایی وسردخانه و انبار-  رشته مهندسی علوم وصنایع غذایی